Ný staðlavinna vikunnar beinist að öryggi og trausti í stafrænu umhverfi. ETSI hefur gefið út tækniforskrift sem á að draga úr skaðlegum djúpfölsunum og stofnað nýjan hóp um samskipti í framtíðar 6G-netum. Á sama tíma hafa þrír evrópskir staðlar um öruggari dróna verið kynntir og vinna hafin við leiðbeiningar gegn matvælasvikum.
ETSI gaf 29. október út tækniforskriftina ETSI TS 104 275, sem fjallar um hvernig draga megi úr hættu á að skapandi gervigreind framleiði skaðlegar djúpfalsanir.
Hingað til hefur mikil áhersla verið lögð á að greina falsað efni eftir að það hefur verið birt. Nýja forskriftin tekur annað sjónarhorn og leggur áherslu á fyrirbyggjandi ráðstafanir við hönnun, innleiðingu og rekstur gervigreindarkerfa.
Meðal ráðstafana eru áhættumat áður en kerfi eru tekin í notkun, mannlegt eftirlit, innihaldssíur, merking gervigreindarefnis, stöðug vöktun og skráning sönnunargagna um að varnir virki. Forskriftin inniheldur einnig prófunartilvik og viðmið um hvort kerfi standist kröfurnar.
Fyrir íslenska aðila getur forskriftin meðal annars nýst við áhættustýringu hjá fjölmiðlum, fjármálafyrirtækjum, stjórnvöldum og fyrirtækjum sem nota skapandi gervigreind í samskiptum við almenning. Hún gæti einnig orðið gagnlegt viðmið í opinberum innkaupum á gervigreindarlausnum.
ETSI stofnaði jafnframt nýjan sérfræðihóp um merkingarbær samskipti í gervigreindardrifnum fjarskiptanetum, ISG SEM. Hópnum er ætlað að þróa tæknilegan grunn fyrir framtíðarstaðla á sviði 6G.
Hefðbundin fjarskiptanet leggja áherslu á að flytja gögn eins nákvæmlega og mögulegt er. Svokölluð merkingarbær samskipti miða frekar að því að flytja þær upplýsingar sem skipta máli fyrir tiltekið verkefni. Slík nálgun gæti dregið úr gagnaflutningi og bætt nýtingu fjarskiptakerfa, meðal annars fyrir sjálfvirk kerfi, stafræna tvíbura og vélmenni.
Hópurinn mun vinna að notkunartilvikum, mælikvörðum, prófunaraðferðum, arkitektúr og viðmótum, auk þess að skoða persónuvernd og netöryggi. Niðurstöðurnar eiga að geta nýst í framtíðarvinnu 3GPP og alþjóðlegu IMT-2030 umgjörðinni fyrir 6G.
Þróunin er snemmbúin, en mikilvægt er að íslensk fjarskipta- og rannsóknarumhverfi fylgist með henni. Ákvarðanir um mælikvarða og tæknileg viðmót á fyrstu stigum geta síðar haft áhrif á búnað, tíðninýtingu, öryggiskröfur og samvirkni fjarskiptakerfa.
CEN kynnti í vikunni þrjá evrópska staðla sem eiga að draga úr hættu á að drónar fari út fyrir heimilað flugsvæði:
Staðlarnir skilgreina mælanlegar kröfur og prófunaraðferðir fyrir viðvaranir, sjálfvirk viðbrögð og neyðarstöðvun. Þeir eiga sérstaklega við þar sem drónar eru notaðir nálægt flugvöllum, takmörkuðum svæðum eða byggð.
Staðlarnir geta skipt máli fyrir íslenska drónaseljendur og rekstraraðila, sem og fyrir flugöryggi, löggæslu, björgunarstörf, landmælingar og eftirlit með innviðum.
CEN hefur einnig hafið vinnu við leiðbeiningar fyrir lítil og meðalstór matvælafyrirtæki um sjálfsmat vegna matvælasvika. Markmiðið er að hjálpa fyrirtækjum að greina veikleika í aðfangakeðjum og draga úr hættu á rangri merkingu, íblöndun, fölsun og öðrum vísvitandi blekkingum.
Afraksturinn verður CEN Workshop Agreement, CWA, en drög að verkefnisáætlun eru opin til umsagnar til 28. nóvember. Upphafsfundur verður haldinn 9. desember.
Þetta gæti verið áhugavert þátttökutækifæri fyrir íslenskan sjávarútveg, matvælaframleiðendur, eftirlitsaðila og sérfræðinga í rekjanleika. Sérstaklega þarf að tryggja að leiðbeiningarnar taki mið af aðstæðum smárra framleiðenda og fyrirtækja sem byggja útflutning á uppruna, gæðum og trausti.
