Evrópskt staðlastarf færist nú hratt frá stefnumótun yfir í hagnýtar kröfur. Í vikunni ber hæst drög að staðli um mannlegt eftirlit með gervigreind, undirbúning fyrirtækja fyrir stafræna vörupassa og nýtt alþjóðlegt verkefni um losunarstuðla flutninga.
Drög að Evrópustaðlinum prEN 18229-3 fjalla um hvernig fólk á að geta skilið, vaktað og gripið inn í virkni gervigreindarkerfa. Þar er meðal annars fjallað um viðvaranir, viðbragðstíma, möguleika á að hnekkja niðurstöðum og hvernig stöðva megi kerfi á öruggan hátt.
Staðlinum er ætlað að styðja framkvæmd 14. gr. AI Act, sem kveður á um mannlegt eftirlit með áhættusömum gervigreindarkerfum. Drögin geta því haft áhrif á hönnun, innkaup og notkun gervigreindar í atvinnulífi, opinberri þjónustu og mikilvægum innviðum.
Fyrir Ísland skiptir máli að kröfurnar taki mið af fámennum rekstrareiningum, íslenskri máltækni og raunhæfri ábyrgðarskiptingu. Standard Norge hefur birt nánari upplýsingar um drögin og umsagnarferlið.
Stafrænir vörupassar eiga að gera upplýsingar um uppruna, innihald, viðgerðir og endurvinnslu vöru aðgengilegar í gegnum allan lífsferil hennar. CEN og CENELEC hafa þróað átta þverlæga Evrópustaðla um tæknilega innviði vörupassanna, meðal annars um auðkenni, gagnabera, gagnageymslu, forritaskil, aðgangsstýringu og rekstrarsamhæfi.
Þetta er ekki lengur fjarlægt þróunarverkefni. Íslensk fyrirtæki sem framleiða, flytja inn eða selja vörur á EES-markaði þurfa að fara að kortleggja hvaða vörugögn þau hafa, hvar þau eru varðveitt og hvernig þeim verður miðlað milli kerfa. CEN og CENELEC hafa tekið saman yfirlit yfir staðlana og hlutverk þeirra.
ISO hefur samþykkt nýtt verkefni, IWA 52, um samræmda aðferð við útreikning losunarstuðla fyrir flutninga. Verkefnið á að styðja ISO 14083 og draga úr mismunandi niðurstöðum sem geta komið fram þegar losun frá flugi, siglingum, eldsneyti og flutningakeðjum er reiknuð.
Vinnan hefst með opinni vinnustofu í desember og stefnt er að útgáfu um mitt ár 2027. Vegna mikilvægis millilandaflugs, siglinga, hafna og orkuskipta fyrir íslenskt efnahagslíf gæti verið ástæða til að kanna þátttöku íslenskra sérfræðinga. Verkefnið er þegar skráð hjá ISO sem staðlavinna í þróun.
Ný tækninefnd ETSI um gagnrýnin fjarskipti hefur nú komið á fót vinnuhópum um öryggi, notendakröfur, TETRA og breiðbandslausnir fyrir neyðar- og viðbragðsaðila. Vinnan á meðal annars að styðja evrópskt fjarskiptakerfi fyrir viðbragðsaðila sem stefnt er að taka í notkun árið 2030. ETSI greindi frá skipan vinnuhópanna 18. september.
Á sama tíma er fyrsti sænski staðallinn um viðbúnað skipulagsheilda við stríðshættu og stríð á lokastigi. Þótt um sænskan landsstaðal sé að ræða getur verkefnið orðið gagnlegt norrænt viðmið um samfelldan rekstur og samfélagslega seiglu.
