Heilbrigðisþjónusta verður sífellt stafrænni. Sjúkraskrár, fjarheilbrigðisþjónusta, smáforrit, lækningatæki og gagnamiðlun milli kerfa geta bætt þjónustu við sjúklinga, en þau kalla líka á skýrt verklag um öryggi, aðgang og ábyrgð. Þar gegna staðlar mikilvægu hlutverki.
CEN-CENELEC greindi nýlega frá því að EN ISO 27799:2026, evrópskur staðall um upplýsingaöryggi í heilbrigðisþjónustu, hefði hlotið viðurkenningu sem Standard of the Year 2025 hjá Small Business Standards. Staðallinn veitir leiðbeiningar um öryggisráðstafanir fyrir heilbrigðisstofnanir og aðra aðila sem fara með persónulegar heilbrigðisupplýsingar.
Tímasetningin er áhugaverð fyrir Ísland. Stafræn heilsa hefur nýlega birt uppfærðar handbækur og stefnur fyrir stafræna heilbrigðisþjónustu, og íslensk stjórnvöld hafa unnið að breytingum á reglum um sjúkraskrár til að styðja við stafræna þróun, skilvirkni og öryggi sjúklinga. Þegar heilbrigðisgögn fara milli kerfa, stofnana og þjónustuaðila þarf traustið að fylgja með.
EN ISO 27799:2026 byggir á ISO/IEC 27002:2022 og tekur sérstaklega mið af raunveruleika heilbrigðisþjónustu: rafrænum sjúkraskrám, hugbúnaði í lækningatækjum, skýjalausnum, fjarþjónustu og mismunandi stærð þjónustuaðila. Það skiptir máli því sömu kröfur henta ekki alltaf stórum sjúkrahúsum, sjálfstætt starfandi heilbrigðisstarfsfólki og nýsköpunarfyrirtækjum í heilbrigðistækni.
Hagnýtt gildi staðalsins felst meðal annars í að hjálpa aðilum að ákveða hver má sjá hvaða upplýsingar, hvernig aðgangur er skráður, hvernig áhætta er metin og hvernig öryggisráðstafanir eru lagaðar að eðli þjónustunnar. Þannig verður öryggi ekki aðeins tæknimál tölvudeilda heldur hluti af daglegu trausti milli sjúklings og heilbrigðisþjónustu.
Fyrir íslenskt heilbrigðiskerfi, opinbera aðila og fyrirtæki sem þróa stafrænar heilbrigðislausnir er þetta skýr áminning: betri stafræn þjónusta byggir ekki aðeins á nýrri tækni, heldur líka á sameiginlegu verklagi. Staðlar hjálpa til við að gera viðkvæmustu gögn samfélagsins aðgengileg réttu fólki á réttum tíma, án þess að slaka á kröfum um öryggi, rekjanleika og ábyrgð.
