Alþjóðlegi staðallinn ISO 14060, sem ætlað er að skilgreina kröfur og viðmið fyrir trúverðugar nettó núll vegferðir stofnana, er nú kominn í opinbert umsagnarferli hjá Alþjóðlegu staðlasamtökunum (ISO). Um er að ræða fyrsta alþjóðlega staðalinn sem er sérstaklega þróaður til að samræma hvernig stofnanir setja sér nettó núll markmið, fylgja þeim eftir og sýna fram á árangur með sannprófanlegum hætti.
Staðallinn er þróaður innan ISO/TC 207 tækninefndarinnar um umhverfisstjórnun og er ætlað að byggja á og samræma þau kerfi og viðmið sem þegar eru mikið notuð á sviði loftslagsmála. Meðal þeirra eru Greenhouse Gas Protocol (GHG Protocol), sem skilgreinir hvernig gróðurhúsalofttegundir eru mældar og skráðar, og Science Based Targets initiative (SBTi), sem metur hvort loftslagsmarkmið fyrirtækja samræmist loftslagsvísindum.
Á undanförnum árum hafa sífellt fleiri fyrirtæki, stofnanir og sveitarfélög sett sér markmið um að ná nettó núlli. Skilningur á því hvað slík markmið fela í sér hefur hins vegar verið mismunandi og ólík viðmið hafa verið notuð til að meta framfarir.
ISO 14060 er ætlað að skapa sameiginlegt alþjóðlegt tungumál um nettó núll. Staðallinn mun meðal annars taka til:
Markmiðið er að auka gagnsæi, samanburðarhæfni og traust gagnvart yfirlýsingum um nettó núll.
ISO 14060 er ekki ætlað að koma í stað þeirra kerfa sem þegar eru í notkun heldur að byggja ofan á þau.
GHG Protocol skilgreinir hvernig losun er mæld og skráð. SBTi metur hvort markmið séu í samræmi við vísindalegar forsendur um að takmarka hlýnun jarðar. ISO 14060 mun hins vegar leggja áherslu á hvernig stofnanir geta sýnt fram á að þær séu á trúverðugri og sannprófanlegri leið að nettó núlli.
Með öðrum orðum:
Samkvæmt þeim drögum sem nú eru til umsagnar leggur staðallinn ríka áherslu á raunverulegan samdrátt í losun áður en litið er til mótvægisaðgerða eða kolefniseininga.
Þessi nálgun er í takt við þróun sem hefur átt sér stað á alþjóðavettvangi undanfarin ár þar sem aukin áhersla er lögð á að draga úr losun innan starfsemi og virðiskeðja fyrirtækja áður en gripið er til mótvægisaðgerða vegna afgangslosunar.
Af þeim sökum er gert ráð fyrir að staðallinn geti haft veruleg áhrif á umræðu um loftslagsmarkmið, kolefnismarkaði, kolefniseiningar og kolefnisbindingarverkefni á komandi árum.
Drög að ISO 14060 eru nú til umsagnar hjá aðildarlöndum ISO. Umsagnarferlið stendur yfir í 12 vikur og gefst hagaðilum því tækifæri til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri áður en endanleg útgáfa staðalsins verður gefin út.
Áætlað er að lokastaðallinn verði birtur á næstu mánuðum, að loknu umsagnarferli og afgreiðslu þeirra athugasemda sem berast.
Með ISO 14060 er stigið mikilvægt skref í átt að samræmdari og trúverðugri umgjörð um nettó núll markmið á alþjóðavísu. Staðallinn gæti því orðið lykilviðmið fyrir fyrirtæki, fjárfesta, stjórnvöld og aðra sem vilja sýna fram á raunverulegar framfarir í loftslagsmálum.
