Fyrirtæki nota sífellt oftar orð eins og endurunnið, endurnýjanlegt, kolefnisjafnað og sjálfbært. Slík orð geta skipt neytendur, kaupendur og samstarfsaðila miklu máli. En þau þurfa líka að vera studd skýrum upplýsingum.
ISO hefur gefið út tvo nýja staðla sem hjálpa fyrirtækjum að sýna betur hvað liggur að baki grænum fullyrðingum. Staðlarnir heita ISO 22095-2:2026 og ISO 22095-3:2026 og fjalla um svokallaða keðju vörslu. Það merkir í einföldu máli að hægt sé að rekja og skrá upplýsingar um efni, vörur eða framleiðslu frá einum aðila til annars.
Þetta skiptir máli vegna þess að vörur fara oft langa leið áður en þær enda hjá neytanda. Hráefni getur komið frá mörgum stöðum, blandast öðru efni eða farið í gegnum marga birgja. Þá getur verið erfitt að vita hvort fullyrðing um endurunnið efni, endurnýjanlega orku eða minni kolefnislosun sé rétt.
Nýju staðlarnir hjálpa til við að setja sameiginlegar reglur um slíkar upplýsingar. Þeir geta meðal annars nýst þegar fyrirtæki þurfa að halda utan um magn endurunnins efnis eða sýna fram á að ákveðin umhverfisgæði hafi ekki verið talin tvisvar. Þannig verða fullyrðingar skýrari og traustari.
Fyrir íslensk fyrirtæki er þetta hagnýtt. Fyrirtæki sem flytja út vörur, kaupa hráefni eða selja á erlendum mörkuðum þurfa í auknum mæli að geta sýnt fram á að grænar fullyrðingar standist. Það á einnig við um opinbera aðila og fyrirtæki sem vilja gera ábyrg innkaup og bera saman vörur á sanngjarnan hátt.
Umræðan tengist líka grænþvotti. Með grænþvotti er átt við þegar vara, þjónusta eða fyrirtæki er látið líta út fyrir að vera umhverfisvænna en raun ber vitni. Staðlar geta dregið úr þeirri hættu með því að gera kröfur um skýrari gögn, betri skráningu og gagnsærri upplýsingar.
Staðlar eru því ekki aðeins tæknileg skjöl. Þeir eru verkfæri sem hjálpa fyrirtækjum að byggja upp traust. Þegar hægt er að sýna hvaðan fullyrðing kemur og hvaða gögn styðja hana verður auðveldara fyrir neytendur, kaupendur og samstarfsaðila að taka upplýstar ákvarðanir.
